การบริหารความเสี่ยง
สภาพแวดล้อมทางธุรกิจในปัจจุบันล้วนเต็มไปด้วยความท้าทายและมีความไม่แน่นอนในหลายด้าน ทั้งที่เกิดจากภายนอกและภายในองค์กร ปัจจัยเหล่านี้ผลักดันให้บริษัทต้องพัฒนาระบบการบริหารความเสี่ยงให้มีประสิทธิภาพ เพื่อให้สามารถคาดการณ์ความเสี่ยง รับมือต่อการเปลี่ยนแปลง และปกป้องการดำเนินธุรกิจหลัก ซึ่งจะนำมาสู่การเติบโตอย่างยั่งยืน ตลอดจนสร้างโอกาสและผลตอบแทนได้อย่างเหมาะสม
นโยบายการบริหารความเสี่ยงและโครงสร้างการจัดการ
บริษัทพัฒนาระบบการบริหารความเสี่ยงให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล COSO (The Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission) โดยดำเนินการแบบบูรณาการทั่วทั้งองค์กร ครอบคลุมความเสี่ยงทุกประเภทในแต่ละกิจกรรมทางธุรกิจ เพื่อสร้างความมั่นใจว่าการบริหารความเสี่ยงของบริษัทมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลเพียงพอ สามารถจัดการความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้ และสนับสนุนการดำเนินธุรกิจอย่างยั่งยืน ซึ่งมีผู้เกี่ยวข้องดังนี้
ระดับกรรมการ
- คณะกรรมการตรวจสอบและบริหารความเสี่ยง ได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการบริษัทในการสอบทานความเหมาะสมและประสิทธิผลของการบริหารความเสี่ยง รวมถึงการปฏิบัติตามนโยบาย กลยุทธ์การบริหารความเสี่ยง รวมถึงระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้
- คณะกรรมการบริหาร กำกับดูแลและติดตามการบริหารความเสี่ยง ตลอดจนส่งเสริมวัฒนธรรมการบริหารความเสี่ยง
ระดับจัดการ
- คณะทำงานการบริหารความเสี่ยง ถูกแต่งตั้งขึ้นอย่างเป็นอิสระ โดยมีประธานคณะผู้บริหารเป็นประธาน มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนการบริหารความเสี่ยงของบริษัท สอบทานความเสี่ยงสำคัญ ติดตามการดำเนินงานตามแนวทางจัดการ และวัดผลตัวชี้วัดความเสี่ยงสำคัญ
- ผู้บริหารหน่วยธุรกิจ รับผิดชอบโดยตรงต่อการบริหารความเสี่ยงในขอบเขตงานที่รับผิดชอบ ตั้งแต่การพิจารณาประเด็นความเสี่ยง ประเมิน จัดทำแนวทางจัดการและกำหนดตัวชี้วัดความเสี่ยงสำคัญ ตลอดจนรายงานผลการบริหารความเสี่ยงต่อคณะทำงานบริหารความเสี่ยง
ระดับปฏิบัติการ
- ผู้ประสานงานด้านความเสี่ยง เป็นคนกลางในการประสานงานระหว่างหน่วยธุรกิจ และสำนักบริหารความเสี่ยง
- พนักงานทุกคน ให้ความร่วมมือในการบริหารความเสี่ยง โดยถือเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิบัติงานที่รับผิดชอบ ปฏิบัติตนให้สอดคล้องกับวัฒนธรรมการบริหารความเสี่ยง และรายงานความเสี่ยงที่พบตามช่องทางที่กำหนดอย่างทันเวลา
หน่วยงานกลางในการขับเคลื่อนและประสานความร่วมมือ
- สำนักบริหารความเสี่ยง ทำหน้าที่ส่งเสริม เผยแพร่ความรู้ ตลอดจนให้คำแนะนำแก่หน่วยงานต่าง ๆ เกี่ยวกับการบริหารความเสี่ยง พร้อมทั้งติดตามความคืบหน้าการจัดการ
- สำนักตรวจสอบภายใน มีหน้าที่ประเมินกระบวนการบริหารความเสี่ยง ให้คำแนะนำเพื่อพัฒนางาน และนำผลประเมินความเสี่ยงไปจัดทำแผนตรวจสอบ (Risk-Based Audit)
ทั้งนี้ บริษัทกำหนดให้มีการประเมินความเสี่ยงอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง หรือเมื่อสภาพแวดล้อมมีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยคณะทำงานบริหารความเสี่ยงจะรายงานผลการประเมิน และความคืบหน้าการดำเนินการต่อคณะกรรมการบริหาร และคณะกรรมการตรวจสอบและบริหารความเสี่ยง ตามลำดับ
ระบบการบริหารความเสี่ยงและเครื่องมือที่ใช้
บริษัทพัฒนา ‘คู่มือการบริหารความเสี่ยง’ เพื่อรวบรวมขั้นตอนและเครื่องมือที่ใช้ในการบริหารความเสี่ยง โดยมีรายละเอียดดังนี้
พิจารณาสภาพแวดล้อมทางธุรกิจ
พิจารณาสภาพแวดล้อมทางธุรกิจทั้งระดับมหภาค อุตสาหกรรม และบริษัท เพื่อให้เข้าใจสถานการณ์ปัจจุบันและแนวโน้มที่อาจส่งผลต่อความเสี่ยงและโอกาสในอนาคต
ระบุความเสี่ยงท
ระบุความเสี่ยงที่อาจส่งผลต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ของบริษัทครอบคลุมความเสี่ยงที่พบในปัจจุบัน ความเสี่ยงใหม่ (Emerging Risk) รวมถึงโอกาสในการดำเนินธุรกิจ โดยใช้เครื่องมือหรือเทคนิคต่าง ๆ เช่น การพิจารณาประเด็นที่อาจเกิดขึ้นทั้งภายในและภายนอก การวิเคราะห์เหตุและผลภายใต้สถานการณ์สมมติ
ประเมินและจัดอันดับความเสี่ยง รวมถึงกำหนดแนวทางจัดการและตัวชี้วัด
ประเมินและจัดอันดับความเสี่ยง รวมถึงกำหนดแนวทางจัดการและตัวชี้วัดความเสี่ยงสำคัญ
-
กำหนดระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ ดังนี้
- บริษัทไม่ยอมรับการลงทุนที่ได้ผลตอบแทนต่ำกว่าต้นทุนเงินทุน กระทบต่อสภาพคล่องทางการเงิน หรือขัดต่อการเติบโตทางธุรกิจอย่างยั่งยืน
- บริษัทไม่ยอมรับการหยุดชะงักทางธุรกิจ และการดำเนินงานที่ส่งผลกระทบต่อลูกค้า ผู้บริโภค บุคลากร สังคม สิ่งแวดล้อม หรือขัดต่อหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี
- บริษัทไม่ยอมรับความเสี่ยงที่อาจส่งผลกระทบต่อชื่อเสียงและภาพลักษณ์องค์กร หรือตราสินค้า
- บริษัทไม่ยอมรับความเสี่ยงที่เกิดจากการไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย ข้อกำหนดของหน่วยงานกำกับดูแล มาตรฐานสากลที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการคอร์รัปชันในทุกประเทศที่ดำเนินธุรกิจ
- ประเมินความเสี่ยงผ่านการประชุมเชิงปฏิบัติการและแสดงผลบนแผนภูมิความเสี่ยง (Risk Heat Map) นอกจากนี้ ยังได้พิจารณาฉากทัศน์ (Scenario) เพิ่มเติม เช่น ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความเสี่ยงด้านการเปลี่ยนแปลงกฎหมาย
- จัดอันดับความเสี่ยง โดยความเสี่ยงที่เกินกว่าระดับที่ยอมรับได้ถือเป็นความเสี่ยงสำคัญ และต้องระบุสาเหตุสำคัญของความเสี่ยง
- กำหนดแนวทางจัดการและตัวชี้วัดความเสี่ยงสำคัญ โดยต้องพิจารณาประสิทธิภาพและประสิทธิผลก่อนดำเนินการ
รายงานและติดตามความคืบหน้า
รายงานและติดตามความคืบหน้าการดำเนินการตามแนวทางจัดการและสถานะตัวชี้วัดความเสี่ยงสำคัญตามรอบที่กำหนด
ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นใหม่
ในปี 2568 บริษัทระบุความเสี่ยงใหม่ (Emerging Risk) ที่อาจส่งผลต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ของบริษัท รวมถึงโอกาสในการดำเนินธุรกิจ ซึ่งแสดงผลบนแผนภูมิความเสี่ยง (Risk Heat Map) ได้ดังนี้
สำหรับรายละเอียดความเสี่ยงที่เกิดขึ้นใหม่รวมถึงการบริหารจัดการ สามารถอ่านได้ที่นี่
วัฒนธรรมการบริหารความเสี่ยง
บริษัทมุ่งสร้างวัฒนธรรมการบริหารความเสี่ยงให้เกิดขึ้นทั่วทั้งองค์กร โดยดำเนินการดังต่อไปนี้
ด้านสภาพแวดล้อม
- กำหนดให้การบริหารความเสี่ยงเป็นส่วนหนึ่งในการจัดทำกลยุทธ์ แผนงาน และงบประมาณขององค์กร
- สื่อสารนโยบายการบริหารความเสี่ยง รวมถึงบทบาทหน้าที่ของบุคลากร
- บูรณาการหลักการบริหารความเสี่ยงเข้ากับนโยบาย กฎระเบียบ และขั้นตอนปฏิบัติงานขององค์กร
ด้านการสร้างความตระหนัก
- สื่อสารเหตุการณ์ความเสี่ยง พร้อมแนวทางป้องกันและจัดการ รวมถึงหลักการบริหารความเสี่ยงผ่านสื่อต่าง ๆ เช่น โปสเตอร์ วิดีโอสั้น เป็นต้น รวมถึงเกมทดสอบความรู้ ความเข้าใจ และการนำไปใช้จริง
- พัฒนาความรู้ด้านการบริหารความเสี่ยงแก่กรรมการ ผู้บริหาร และเพื่อนพนักงาน ผ่านหลักสูตรอบรม
ด้านการปฏิบัติ
- ประเมินความเสี่ยงและโอกาสทางธุรกิจ ตลอดจนจัดทำแนวทางจัดการและกำหนดตัวชี้วัดความเสี่ยงสำคัญ (Key Risk Indicators: KRIs) และติดตามความคืบหน้าการจัดการ
- ประเมินความเสี่ยงในกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ น้ำท่วม ภัยแล้ง สิทธิมนุษยชน การเข้าซื้อกิจการ การลงทุนในโครงการขนาดใหญ่ ความไม่ปลอดภัยในการทำงาน การพัฒนาสินค้าใหม่ เป็นต้น
- นำผลประเมินความเสี่ยงมาใช้ในการปรับปรุงกระบวนการทำงานอย่างต่อเนื่อง
- รายงานอุบัติการณ์ด้านความเสี่ยงตามช่องทางที่กำหนด
- ส่งเสริมให้มีวาระด้านความเสี่ยงในการประชุมของหน่วยธุรกิจ และสนับสนุนให้มีการแบ่งปันประสบการณ์การบริหารความเสี่ยงระหว่างหน่วยธุรกิจ
